Mózg seniora a fotobiomodulacja przezczaszkowa: Nowe odkrycia

Data dodania artykułu:

2024-11-04

Ostatnia data aktualizacji: 2026-11-13Autor: Rafał Gawęda
Mózg seniora a fotobiomodulacja przezczaszkowa: Nowe odkrycia

Mózg seniora przechodzi naturalne procesy starzenia, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie. Wraz z wiekiem wiele osób zmaga się z wyzwaniem, jakim jest pogorszenie funkcji poznawczych. Pamięć zaczyna zawodzić, koncentracja staje się trudniejsza do utrzymania, a zdolność do przyswajania nowych informacji nie jest już tak sprawna, jak kiedyś. Osłabienie tych zdolności nie tylko obniża jakość życia, ale może też prowadzić do poczucia frustracji i izolacji. Mimo że naukowcy na całym świecie intensywnie szukają rozwiązań, spadek funkcji poznawczych u osób starszych wciąż pozostaje trudnym problemem.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny – nie stanowi porady medycznej. Lampy Mitowell nie są wyrobami medycznymi i nie służą do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom.

Najważniejsze informacje

  • Fotobiomodulacja przezczaszkowa (PBM) wykorzystująca światło czerwone i bliską podczerwień poprawia funkcje poznawcze u osób starszych.
  • Badania wykazały, że regularne stosowanie PBM przez 8 tygodni poprawia wyniki testu poznawczego u seniorów i zwiększa poziom BDNF we krwi.
  • Terapia PBM działa poprzez stymulację mitochondriów, co prowadzi do zwiększenia produkcji energii i ochrony komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym.
  • Zabiegi PBM są nieinwazyjne, bezpieczne i badane jako potencjalne wsparcie w kontekście zaburzeń neurodegeneracyjnych, takich jak łagodne zaburzenia poznawcze.

Tradycyjne vs. Nowoczesne metody wspierania funkcji poznawczych

Klasyczne metody leczenia pogorszenia sprawności umysłowej u osób starszych opierają się na kombinacji leków, terapii poznawczych oraz zmian stylu życia. Farmakoterapia obejmuje leki poprawiające funkcje pamięci i koncentracji, takie jak inhibitory acetylocholinoesterazy (donepezil, rywastygmina) oraz memantyna, które są często stosowane w leczeniu choroby Alzheimera i innych form demencji. Terapie poznawcze, takie jak trening pamięci i ćwiczenia mentalne, mają na celu stymulowanie aktywności mózgu, co pomaga spowolnić utratę zdolności poznawczych. Ważną rolę odgrywają również zmiany stylu życia, w tym regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta bogata w kwasy omega-3 oraz utrzymywanie aktywności społecznej, które wspierają zdrowie mózgu i mogą zapobiegać jego degeneracji. Choć klasyczne metody mogą wspomagać funkcje poznawcze, ich skuteczność jest ograniczona, co zachęca do poszukiwania nowych podejść terapeutycznych.

W obliczu nowych odkryć naukowych jedna z nowoczesnych metod, przezczaszkowa fotobiomodulacja (tPBM), budzi szczególne zainteresowanie. Według badań przezczaszkowe naświetlanie światłem czerwonym lub bliską podczerwienią może sprzyjać regeneracji komórek mózgowych i poprawie zdolności poznawczych u osób starszych. Czy tPBM to tylko chwilowy trend, czy rzeczywiście realna możliwość wsparcia naszego mózgu w walce ze starzeniem?

Badanie z października 2024 roku rzuca nowe światło na potencjał tPBM w kontekście zdrowia mózgu. Czy terapia światłem może stać się realnym wsparciem przy problemach z pamięcią i koncentracją?

Co to jest przezczaszkowa fotobiomodulacja?

Przezczaszkowa fotobiomodulacja (tPBM) to technika polegająca na aplikacji światła czerwonego lub bliskiej podczerwieni na powierzchnię skóry czaszki, co umożliwia przenikanie światła przez tkanki i docieranie do mózgu. Światło o określonej długości fali oddziałuje na mitochondria, czyli „elektrownie” komórek. Stymuluje produkcję energii (ATP) i zwiększa aktywność oksydazy cytochromu c, enzymu kluczowego dla oddychania komórkowego. Proces ten prowadzi do poprawy funkcji komórek mózgowych, przyspiesza regenerację i wspomaga neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń.

Przebieg badania: Jakie efekty przynosi tPBM?

Badanie zatytułowane „Transcranial photobiomodulation increases cognition and serum BDNF levels in adults over 50 years”, opublikowane 5 października 2024 roku, stanowi krok milowy w zrozumieniu wpływu światła czerwonego na mózg. W eksperymencie wzięło udział 93 uczestników powyżej 50. roku życia z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, którzy zostali losowo przydzieleni do grupy eksperymentalnej lub kontrolnej. Badanie przeprowadzono w formie randomizowanej, podwójnie ślepej próby, co oznacza, że ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto otrzymuje rzeczywiste naświetlanie, a kto placebo. Uczestnicy z grupy eksperymentalnej naświetlani byli lampami LED wykorzystującymi światło o długości fali 660 nm (światło czerwone) i 850 nm (bliska podczerwień). Każda sesja trwała tylko 20 minut, a zabiegi były wykonywane trzy razy w tygodniu przez okres ośmiu tygodni.

Celem eksperymentu było sprawdzenie, czy tPBM wpływa na zdolności poznawcze uczestników oraz poziom neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF) we krwi.

Czym jest BDNF?

BDNF (ang. Brain-Derived Neurotrophic Factor), czyli neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego, to białko odgrywające kluczową rolę w zdrowiu i funkcjonowaniu mózgu. Jego głównym zadaniem jest wspieranie przetrwania neuronów, stymulowanie ich wzrostu oraz ułatwianie tworzenia nowych połączeń między komórkami nerwowymi, co jest procesem szczególnie ważnym dla zdolności uczenia się i pamięci. Można porównać BDNF do "nawozu" dla neuronów, który sprzyja ich regeneracji i tworzeniu nowych sieci neuronalnych.

Wysoki poziom BDNF jest związany z lepszym funkcjonowaniem poznawczym i zdrowiem psychicznym. Według badań białko to może chronić neurony przed degeneracją, dlatego analizuje się je w kontekście zapobiegania chorobom neurodegeneracyjnym, takim jak choroba Alzheimera i Parkinsona. Niestety, z wiekiem poziom BDNF naturalnie maleje, co może przyczyniać się do spadku funkcji poznawczych. Dlatego techniki takie jak tPBM, które zwiększają poziom BDNF, są tak interesujące w kontekście wspierania funkcji mózgowych.

Wyniki: Znaczące poprawy w funkcjach poznawczych i poziomach BDNF

Wyniki badania pokazały, że spośród 76 uczestników, którzy ukończyli terapię, grupa 40 osób poddanych terapii tPBM wykazała zauważalną poprawę w teście oceniającym zdolności poznawcze (MoCA) w porównaniu z osobami otrzymującymi placebo. Zwiększyły się także poziomy BDNF w surowicy krwi, co sugeruje, że mózg uczestników odpowiedział na terapię pozytywnymi zmianami neuroplastycznymi. Wyniki te są szczególnie istotne, ponieważ wskazują, że tPBM może być skutecznym sposobem na wspieranie funkcji poznawczych u osób starszych, co stanowi obiecujący kierunek w badaniach nad zdrowiem mózgu.

Jak fotobiomodulacja przezczaszkowa wpływa na zdrowie mózgu?

Wzrost poziomu BDNF odgrywa niezwykle ważną rolę w procesach neuroplastyczności. Białko to wspiera zdrowie neuronów i wspomaga procesy związane z pamięcią, uczeniem się i regeneracją. Zwiększona aktywność BDNF może działać ochronnie na mózg, co ma szczególne znaczenie u seniorów, bardziej narażonych na spadek funkcji poznawczych.

Z mechanistycznego punktu widzenia tPBM wpływa na mitochondria w komórkach mózgu, stymulując produkcję energii i redukując stres oksydacyjny. Dzięki temu komórki mózgowe stają się bardziej odporne na uszkodzenia związane ze starzeniem się i innymi czynnikami degeneracyjnymi. Pod wpływem światła czerwonego i bliskiej podczerwieni mózg może efektywniej produkować energię, co ma duże znaczenie dla funkcjonowania i regeneracji neuronów.

Potencjalne zastosowania tPBM w medycynie

Chociaż tPBM jest nadal stosunkowo nową metodą, jej potencjał w kontekście ochrony i wspierania funkcji poznawczych jest obiecujący. Wyniki badania pokazują, że tPBM może być pomocna nie tylko dla osób starszych z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, ale w przyszłości także jako wsparcie dla pacjentów cierpiących na choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Alzheimera. Poprzez stymulację BDNF i zwiększenie produkcji energii w komórkach, tPBM może pomóc w spowolnieniu procesu degeneracji neuronów.

Co więcej, ponieważ terapia ta jest nieinwazyjna i stosunkowo bezpieczna, może być stosowana jako uzupełnienie tradycyjnych metod terapeutycznych. Wyniki badań nad tPBM sugerują, że odpowiednia dawka i regularność stosowania mogą przynosić zauważalne korzyści, ale potrzeba dalszych badań, aby w pełni zrozumieć długoterminowe efekty tej terapii.

Przyszłość terapii tPBM i jej dostępność

Terapia czerwonym światłem i bliską podczerwienią jest coraz bardziej dostępna zarówno w profesjonalnych klinikach, jak i w formie domowych urządzeń. W miarę rozwoju badań nad tPBM rośnie także zainteresowanie dostosowaniem technologii do indywidualnych potrzeb pacjentów. Na rynku dostępne są urządzenia do tPBM, które można stosować w domu. Warto jednak pamiętać, że badanie dotyczyło osób po 50. roku życia z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi. W przypadku zdiagnozowanych chorób neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson, demencja) konieczna jest konsultacja z neurologiem.

Eksperci zajmujący się neurobiologią i fotobiomodulacją są zgodni, że terapia tPBM ma ogromny potencjał w medycynie przeciwstarzeniowej i ochronie funkcji mózgu. Choć potrzeba dalszych badań, aby dokładnie zrozumieć jej wpływ na mózg seniora i określić optymalne dawki, tPBM może okazać się kluczowym narzędziem wspomagającym funkcje poznawcze u osób starszych i pomagającym im w zachowaniu zdrowego umysłu.

Podsumowanie: tPBM jako przyszłość wspierania zdrowia mózgu

Przezczaszkowa fotobiomodulacja może okazać się przełomowym narzędziem dla wydolności umysłowej, zwłaszcza w kontekście starzejącej się populacji. Badanie, które omówiliśmy, dostarcza pierwszych dowodów na to, że ta terapia może poprawiać funkcje poznawcze i zwiększać poziom BDNF, co jest obiecującym krokiem w profilaktyce zaburzeń poznawczych. Oczywiście, przed wprowadzeniem tPBM do rutynowego stosowania potrzeba dalszych badań, jednak ta technologia ma ogromny potencjał i może stać się cennym uzupełnieniem opieki nad osobami starszymi.

Dzięki badaniom takim jak to omówione mamy szansę zrozumieć i wykorzystać moc światła do poprawy zdrowia mózgu i jakości życia u osób w podeszłym wieku. Terapia tPBM pokazuje, jak istotną rolę w naszym zdrowiu odgrywa światło – nie tylko dla naszego ciała, ale również dla umysłu.

Źródło:

de Oliveira, B. H., Lins, E. F., Kunde, N. F., Salgado, A. S. I., Martins, L. M., Bobinski, F., Vieira, W. F., Cassano, P., Quialheiro, A., & Martins, D. F. (2024). "Transcranial photobiomodulation increases cognition and serum BDNF levels in adults over 50 years: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial". PubMed.

Twórca Mitowell, pasjonat i specjalista od terapii światłem czerwonym

W temacie światła czerwonego siedzę od lat. Trafiłem do niego przez kontuzję ścięgna Achillesa, a kiedy zobaczyłem, jak ważny jest dla nas ten rodzaj światła i w jak szerokim spektrum działa na organizm, postawiłem sobie jeden cel: tworzyć produkty najlepsze w swojej klasie. Oparte na badaniach i najlepszych dostępnych komponentach, nie na marketingu.

Pytania i odpowiedzi

Czym jest przezczaszkowa fotobiomodulacja (tPBM)?

To nieinwazyjna metoda, w której światło czerwone i bliska podczerwień przenikają przez czaszkę i stymulują komórki mózgowe. Aktywując mitochondria, zwiększają produkcję energii (ATP) oraz poprawiają funkcje poznawcze i neuroplastyczność mózgu.

Czy tPBM rzeczywiście działa na mózg osób starszych?

Badanie z 2024 roku wykazało poprawę wyników testu funkcji poznawczych u osób powyżej 50. roku życia z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi. Efekty te były obserwowane po ośmiotygodniowej terapii i wiązały się ze wzrostem poziomu białka BDNF w surowicy krwi.

Co to jest BDNF i dlaczego jest tak ważny?

BDNF to neurotroficzny czynnik pochodzenia mózgowego – białko, które wspiera przetrwanie i rozwój neuronów, zwiększa zdolność do tworzenia nowych połączeń nerwowych i chroni przed ich degeneracją. Jego wysoki poziom jest kluczowy dla utrzymania dobrej pamięci i koncentracji, zwłaszcza u seniorów.

Czy terapia światłem przez czaszkę jest bezpieczna?

Terapia tPBM jest uznawana za bezpieczną, jeśli przestrzega się zalecanych parametrów: długości fal 660–850 nm, czasu ekspozycji oraz częstotliwości zabiegów. Zaleca się wcześniejszą konsultację z lekarzem, zwłaszcza u osób z chorobami neurologicznymi lub przyjmujących światłouczulające leki.

Jak ćwiczyć mózg seniora?

Mózg seniora można ćwiczyć poprzez terapie poznawcze (trening pamięci, ćwiczenia mentalne), regularną aktywność fizyczną, zdrową dietę bogatą w kwasy omega-3 oraz utrzymywanie aktywności społecznej. Nowoczesną metodą jest przezczaszkowa fotobiomodulacja (tPBM) – terapia światłem czerwonym i bliską podczerwienią, która według badań poprawia funkcje poznawcze i zwiększa poziom BDNF u osób powyżej 50. roku życia.

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Jak przygotować się do HYROX? Plan treningowy dla początkujących

Wbiegasz na ostatnią prostą. Przed Tobą już tylko wall balls, czyli sto rzutów piłką lekarską do celu nad głową. Tętno masz pod sufitem, w oczach mroczki, a nogi po ośmiu kilometrach biegu i siedmiu stacjach przypominają watę. Każdy przysiad to negocjacja z własnym ciałem. Tak wygląda finisz HYROX. I właśnie po to, żebyś dotarł tam...

CZYTAJ DALEJ

Jak rytm okołodobowy wpływa na mikrobiotę jelitową – i dlaczego terapia czerwonym światłem ma tu znaczenie

Zegar biologiczny jelit reguluje mikrobiotę każdego dnia. Dowiedz się, co zakłóca rytm dobowy i jak terapia czerwonym światłem wspiera jego odbudowę.

CZYTAJ DALEJ

Zielona herbata i czerwone światło – przypadkowy duet czy udowodniona synergia?

Kiedy myślisz o zielonej herbacie, prawdopodobnie wyobrażasz sobie ciepły kubek i chwilę spokoju. Natomiast kiedy myślisz o czerwonym świetle, widzisz nowoczesną technologię, mitochondria i laboratoria biofotoniki. Te dwa obrazy wydają się należeć do zupełnie różnych światów. A jednak nauka zaczyna budować między nimi zaskakujące mosty.

CZYTAJ DALEJ

ZOBACZ RÓWNIEŻ
  • Jak czerwony panel wszedł do mojej codziennej rutyny

    Przez pierwsze dni mój panel stał w pokoju i świecił tylko wtedy, kiedy akurat sobie o nim przypomniałem. Czyli rzadziej, niż planowałem. Dziś siadam przed nim prawie codziennie, około 13:00, zaraz po obiedzie. W samym sprzęcie nic się przez ten czas nie zmieniło. Zmieniło się to, jak wpiąłem go w swój dzień. Pracuję z domu,...

    Autor: Fabian Świeboda
  • Lampa na podczerwień: grzewcza czy LED, którą wybrać?

    Wpisz w wyszukiwarkę „lampa na podczerwień”, a na jednej stronie wyników zobaczysz czerwoną żarówkę na statywie i płaski panel z setkami diod. Oba produkty noszą tę samą nazwę. Działają jednak zupełnie inaczej i służą do czego innego.  Zamieszanie ma prosty powód: podczerwień to bardzo szeroki zakres promieniowania i to wyrażenie wykorzystuje się zamiennie. Żarówka grzewcza...

    Autor: Rafał Gawęda
  • Regeneracja po HYROX: recovery dla zawodnika, który chce szybko wrócić do formy

    Przekraczasz linię mety, nogi jak z waty, w głowie jedno: udało się. Dla Ciebie to koniec. Dla Twojego organizmu dopiero początek roboty. Osiem kilometrów biegu przeplecionych ośmioma stacjami funkcjonalnymi: sled push, wall balle, wiosłowanie, spacer farmera. To wszystko zostawia ślad, którego nie widać na zegarku. Wyczerpany glikogen, mikrouszkodzenia we włóknach mięśniowych, układ nerwowy na rezerwie...

    Autor: Rafał Gawęda
  • Jak przygotować się do HYROX? Plan treningowy dla początkujących

    Wbiegasz na ostatnią prostą. Przed Tobą już tylko wall balls, czyli sto rzutów piłką lekarską do celu nad głową. Tętno masz pod sufitem, w oczach mroczki, a nogi po ośmiu kilometrach biegu i siedmiu stacjach przypominają watę. Każdy przysiad to negocjacja z własnym ciałem. Tak wygląda finisz HYROX. I właśnie po to, żebyś dotarł tam...

    Autor: Rafał Gawęda
  • Jak rytm okołodobowy wpływa na mikrobiotę jelitową – i dlaczego terapia czerwonym światłem ma tu znaczenie

    Zegar biologiczny jelit reguluje mikrobiotę każdego dnia. Dowiedz się, co zakłóca rytm dobowy i jak terapia czerwonym światłem wspiera jego odbudowę.

    Autor: Rafał Gawęda

otrzymaj bezpłatny poradnik o RLT

Chcesz dowiedzieć się więcej o terapii czerwonym światłem i odkryć, jak może ona wpłynąć na Twoje zdrowie i samopoczucie? Mamy coś specjalnego dla Ciebie!

Zapisz się i otrzymaj bezpłatny poradnik o RLT

Chcesz dowiedzieć się więcej o terapii czerwonym światłem i odkryć, jak może ona wpłynąć na Twoje zdrowie i samopoczucie? Mamy coś specjalnego dla Ciebie!

Ta strona wykorzystuje pliki cookies

Ta strona wykorzystuje pliki cookies, które wspierają jej funkcjonalność oraz służą do monitorowania sposobu, w jaki korzystasz z naszej witryny internetowej. Aby zapewnić Ci najlepsze doświadczenie użytkownika, prosimy o włączenie określonych plików cookie w ustawieniach i kliknięcie "Akceptuj"

Niezbędne
Funkcjonalne
Statystyczne
Marketing

Pliki cookie to małe pliki tekstowe przechowywane na Twoim komputerze przez strony internetowe, które przeglądasz. Strony internetowe korzystają z plików cookie w celu ułatwienia użytkownikom sprawnej nawigacji i wykonywania określonych funkcji. Pliki cookie, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej, nie wymagają Twojej zgody. Wszystkie inne pliki cookie wymagają zgody przed ustawieniem ich obsługi w przeglądarce. Możesz w każdej chwili zmienić decyzję na temat korzystania z plików cookie na naszej stronie dotyczącej polityki prywatności.